Küresel piyasalar, artan jeopolitik riskler ve merkez bankalarının para politikalarındaki belirsizliklerin gölgesinde hareketli günlerden birini yaşıyor.
ABD’den gelen sert askeri mesajlar, Suudi Arabistan’a yönelik tırmanan Husi saldırıları ve yaklaşan Fed toplantısı, yatırımcıların risk algısını temelden sarstı. Orta Doğu’da savaşın geniş alanlara yayılabileceği endişesi piyasalardaki likidite arayışını hızlandırırken; değerli metallerde altın ve gümüş çakıldı, altından kaçan yatırımcılar nakde ve dolara sığındı.
ALTIN VE GÜMÜŞ ÇAKILDI
Ons altın TSİ 17.00 itibarıyla 4 Ağustos’tan bu yana en düşük seviye olan 4 bin 54 dolara kadar düştü. Öte yandan gram altında da sert düşüşler görüldü. Gram altın aynı saat itibarıyla 6 bin 450 liraya kadar geriledi.
Ayrıca değerli metallerden gümüşün de gün içinde yaşadığı kayıp yüzde 5’i aştı. Ons gümüş 55,01 dolara kadar düşerken gram gümüş ise 87,66 liraya düştü.
TRUMP’IN HÜRMÜZ ÇIKIŞI ALTINI VURDU
Küresel piyasalarda altın ve gümüş fiyatlarındaki sert düşüşün ana tetikleyicisi ABD’den gelen açıklamalar oldu. Donald Trump’ın “Hürmüz Boğazı’nı ele geçireceğiz” şeklindeki sert söylemi, değerli metallerde ani bir kırılma yarattı. Savaş geriliminin uzayacağı beklentisi, yatırımcıları altın gibi geleneksel güvenli limanlardan çıkararak geçici bir likidite arayışıyla doğrudan dolara yönlendirdi. Dolar endeksi bu kaçışla güçlenirken, Rusya’ya yönelik yaptırımların askıya alınmasının petrol fiyatlarını aşağı çekmesi de piyasalardaki enflasyon ve risk algısını yeniden şekillendirdi.
KÖRFEZ BORSALARINDA HUSİ PANİĞİ
Süregelen Husi saldırıları sebebiyle Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad başta olmak üzere bölgedeki ABD konsolosluklarının boşaltılması, Orta Doğu’yu kasıp kavuran savaşın devam edeceği izlenimini yarattı.
Bu izlenim The New York Times’ın bugün yayınladığı yazısıyla daha da arttı. NYT, ABD ve İsrail’deki seçimlerden sonra Trump ve Başbakan Netanyahu’nun İran’a ‘kısa ancak şiddetli’ saldırılar hazırladığını öne sürdü.
ABD Başkanı Trump ise Türkiye saatiyle bu sabah yaptığı açıklamada bu iddiaları doğrular nitelikte açıklamalar yaptı. Trump, “İran ile görüşme yapmıyoruz. Yakın zamanda bir şeyler olacak” açıklamasını yaptı.
Bu açıklamalar Orta Doğu’daki tansiyonu artırdı. Arabulucu görevi gören Katar görüşmelere dönülmesi çağrısı yaparken, zaten konsoloslukların boşaldığı Suudi Arabistan’ın dev petrol şirketi Aramco, çalışanlarına “tesisleri boşaltın” uyarısı yaptı.
Dünyanın en büyük ham petrol ihracatçısı Suudi Arabistan ile Yemen’deki İran yanlısı Husiler arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi üzerine, devlet petrol şirketi Aramco Basra Körfezi kıyısındaki Dahran’da bulunan genel merkezini tahliye etme kararı aldı.
Konuya dair bilgi sahibi altı kaynağın Reuters’a verdiği bilgiye göre şirket yönetimi, personele genel merkez binasını boşaltmaları ve uzaktan çalışmaları yönünde talimat iletti.
SON İKİ YILIN EN SERT DÜŞÜŞÜ
Gelişmelerin ardından Suudi Arabistan’ın gösterge endeksi (TASI) yüzde 2,3 değer kaybederek son iki yılın en sert düşüşünü yaşadı ve art arda sekizinci haftayı da ekside kapattı. Ülkenin en büyük bankası Saudi National Bank yüzde 5,1, petrol devi Saudi Aramco ise yüzde 0,7 oranında geriledi. BAE cephesinde de Dubai ana endeksi yüzde 0,7, Abu Dabi endeksi ise yüzde 0,7 düştü. İran’ın yasa dışı petrol transferi yapan dört gemiyi vurması ve güneydeki Sirik kentinde yaşanan patlamalar, Hürmüz Boğazı’ndaki enerji akışı endişelerini zirveye taşıdı.
GÖZLER FED’İN KRİTİK MASASINDA: BEKLENTİLER AYRIŞTI
Piyasalar bir yandan savaş riskini fiyatlarken, diğer yandan gözler ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 28 Ekim’de açıklayacağı kritik faiz kararına çevrildi. Karar öncesi küresel finans kuruluşlarının beklentilerinde ise ayrışma dikkat çekiyor.
Para piyasalarındaki fiyatlamalar Fed’in ekim ayında faizi sabit bırakma ihtimalini yüzde 80 olarak gösterirken, 13 büyük araştırma kurumundan 12’si (Goldman Sachs, JPMorgan, Nomura, UBS vb.) ekimi pas geçip aralık ayında 25 baz puanlık bir artış öngörüyor. Ancak Bank of America (BofA), yüksek seyreden enflasyon ve güçlü ekonomik görünüme dikkat çekerek diğer kurumlardan ayrıştı. BofA, Fed’den hem ekim hem de aralık ayında 25’er baz puanlık iki faiz artışı (toplam 50 baz puan) beklediğini duyurdu. Finans kuruluşlarının beklentilerine göre Fed’in politika faizi yıl sonunda yüzde 4,00-4,50 aralığında şekillenecek.
